Nowiny
Pałacowe pawilony jak za czasów hetmana
piątek, 06 lutego 2009 14:54

Już w tym roku zakończy się gruntowny remont pawilonów studni pałacowych, znajdujących się w ogrodzeniu dziedzińca Pałacu Branickich.

Studnie w ogrodzeniu dziedzińca wstępnego zespołu pałacowo – ogrodowego Branickich w Białymstoku zostały wzniesione prawdopodobnie w II połowie XVIII w. z mecenatu Izabeli z Poniatowskich Branickiej, wdowy po hetmanie Janie Klemensie Branickim.

W czasie zaborów przy studniach nie prowadzono gruntownych prac remontowych, dopiero w 1935 r. wykonano remont z częściową przebudową pod kierunkiem arch. J. Seredyńskiego. W okresie II wojny światowej, studnie nie uległy zniszczeniu. Po 1959 r. w pawilonach przebudowano otwory wejściowe, zaś na przełomie lat 60. i 70. XX w. dokonano pewnych zmian we wnętrzach.

Obecnie prowadzona restauracja obu studni, której zakończenie przewidziane jest na wrzesień 2009 r., stanowi pierwszy etap prac związanych z rewaloryzacją dziedzińca wstępnego w zespole pałacowo – ogrodowym Branickich. Autorem projektów rewaloryzacji studni, jak i dziedzińca jest białostocki architekt Tomasz Rogala. Docelowo, w pawilonie od strony ul. Legionowej (północnym, prawym) proponuje się umiejscowienie informacji turystycznej, natomiast w pawilonie od strony ul. Mickiewicza (południowym, lewym) – ekspozycji archeologicznej, poświęconej historii pałacu i ogrodu hetmana Branickiego.

W przyszłym roku rozpoczną się również prace rewaloryzacyjne na terenie dziedzińca wstępnego, których zakończenie przewiduje się na rok 2011. Projekt rewaloryzacji dziedzińca zakłada przywrócenie stanu znanego z rysunku Pierra Ricauda de Tirregaille’a z lat 50. XVIII w., czyli odtworzenia na dziedzińcu dwóch dużych kwater z fontannami we wgłębnikach.

Przed przystąpieniem do prac, zgodnie z wymogami konserwatorskimi, archeolodzy z Muzeum Podlaskiego w Białymstoku przeprowadzili badawcze prace wykopaliskowe: w latach 2000, 2005-2006 i 2007 na dziedzińcu, zaś w roku 2005 i 2006 w pawilonach studni. Stały nadzór archeologiczny pełniony jest również podczas wykonywanych prac remontowych studni. Zgodnie z wytycznymi konserwatorskimi, opracowanymi przez Dorotę Sikorę z Krajowego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków w Warszawie sporządzonymi do planowanych prac, przede wszystkim należało ustalić, w jakim zakresie do dnia dzisiejszego przetrwały umieszczone wewnątrz cembrowiny studni. Podstawą do ich lokalizacji był jedyny, jak dotąd zachowany przekaz ikonograficzny – rysunek projektowy znajdujący się w zbiorach Stanisław Augusta Poniatowskiego w gabinecie Rycin Biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego.

Badania wykopaliskowe, prowadzone w obrębie dwóch pawilonów studni, chociaż wykonywane w ograniczonym zakresie ze względu na wymogi budowlane, nie potwierdziły istnienia cembrowin, natomiast doprowadziły do odsłonięcia fragmentów interesujących konstrukcji ceglanych, kamienno – ceglanych i drewnianych z XVIII – XIX w., w części zniszczonych prawdopodobnie podczas prac budowlanych prowadzonych wewnątrz pawilonów na przełomie lat 60. i 70. XX w.

Wiele trudności nastręcza interpretacja wyników badań, a tym samym określenie pierwotnej funkcji pawilonów. Być może, odkryte relikty są częścią kanału sanitarnego, odsłoniętego w trakcie nadzorów archeologicznych prowadzonych w 2001 r. przez pracowników Muzeum Podlaskiego, podczas prac ziemnych związanych z modernizacją kanalizacji sanitarnej i deszczowej Pałacu Branickich. Niewykluczone, że południowy pawilon mógł mieścić w XVIII w. machinę napędzającą fontanny na dziedzińcu wstępnym. W oparciu o dotychczasowe wyniki badań można założyć, że pawilony pełniły odmienne funkcje, natomiast ich jednolita architektura była podporządkowana kompozycji i osiowości dziedzińca pałacowego.

 

 
Pałacowe pawilony jak za czasów hetmana
piątek, 06 lutego 2009 00:00
Już w tym roku zakończy się gruntowny remont pawilonów studni pałacowych, znajdujących się w ogrodzeniu dziedzińca Pałacu Branickich.

Studnie w ogrodzeniu dziedzińca wstępnego zespołu pałacowo – ogrodowego Branickich w Białymstoku zostały wzniesione prawdopodobnie w II połowie XVIII w. z mecenatu Izabeli z Poniatowskich Branickiej, wdowy po hetmanie Janie Klemensie Branickim.
W czasie zaborów przy studniach nie prowadzono gruntownych prac remontowych, dopiero w 1935 r. wykonano remont z częściową przebudową pod kierunkiem arch. J. Seredyńskiego. W okresie II wojny światowej, studnie nie uległy zniszczeniu. Po 1959 r. w pawilonach przebudowano otwory wejściowe, zaś na przełomie lat 60. i 70. XX w. dokonano pewnych zmian we wnętrzach.

Obecnie prowadzona restauracja obu studni, której zakończenie przewidziane jest na wrzesień 2009 r., stanowi pierwszy etap prac związanych z rewaloryzacją dziedzińca wstępnego w zespole pałacowo – ogrodowym Branickich. Autorem projektów rewaloryzacji studni, jak i dziedzińca jest białostocki architekt Tomasz Rogala. Docelowo, w pawilonie od strony ul. Legionowej (północnym, prawym) proponuje się umiejscowienie informacji turystycznej, natomiast w pawilonie od strony ul. Mickiewicza (południowym, lewym) – ekspozycji archeologicznej, poświęconej historii pałacu i ogrodu hetmana Branickiego.

W przyszłym roku rozpoczną się również prace rewaloryzacyjne na terenie dziedzińca wstępnego, których zakończenie przewiduje się na rok 2011. Projekt rewaloryzacji dziedzińca zakłada przywrócenie stanu znanego z rysunku Pierra Ricauda de Tirregaille’a z lat 50. XVIII w., czyli odtworzenia na dziedzińcu dwóch dużych kwater z fontannami we wgłębnikach.

Przed przystąpieniem do prac, zgodnie z wymogami konserwatorskimi, archeolodzy z Muzeum Podlaskiego w Białymstoku przeprowadzili badawcze prace wykopaliskowe: w latach 2000, 2005-2006 i 2007 na dziedzińcu, zaś w roku 2005 i 2006 w pawilonach studni. Stały nadzór archeologiczny pełniony jest również podczas wykonywanych prac remontowych studni. Zgodnie z wytycznymi konserwatorskimi, opracowanymi przez Dorotę Sikorę z Krajowego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków w Warszawie sporządzonymi do planowanych prac, przede wszystkim należało ustalić, w jakim zakresie do dnia dzisiejszego przetrwały umieszczone wewnątrz cembrowiny studni. Podstawą do ich lokalizacji był jedyny, jak dotąd zachowany przekaz ikonograficzny – rysunek projektowy znajdujący się w zbiorach Stanisław Augusta Poniatowskiego w gabinecie Rycin Biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego.

Badania wykopaliskowe, prowadzone w obrębie dwóch pawilonów studni, chociaż wykonywane w ograniczonym zakresie ze względu na wymogi budowlane, nie potwierdziły istnienia cembrowin, natomiast doprowadziły do odsłonięcia fragmentów interesujących konstrukcji ceglanych, kamienno – ceglanych i drewnianych z XVIII – XIX w., w części zniszczonych prawdopodobnie podczas prac budowlanych prowadzonych wewnątrz pawilonów na przełomie lat 60. i 70. XX w.

Wiele trudności nastręcza interpretacja wyników badań, a tym samym określenie pierwotnej funkcji pawilonów. Być może, odkryte relikty są częścią kanału sanitarnego, odsłoniętego w trakcie nadzorów archeologicznych prowadzonych w 2001 r. przez pracowników Muzeum Podlaskiego, podczas prac ziemnych związanych z modernizacją kanalizacji sanitarnej i deszczowej Pałacu Branickich. Niewykluczone, że południowy pawilon mógł mieścić w XVIII w. machinę napędzającą fontanny na dziedzińcu wstępnym. W oparciu o dotychczasowe wyniki badań można założyć, że pawilony pełniły odmienne funkcje, natomiast ich jednolita architektura była podporządkowana kompozycji i osiowości dziedzińca pałacowego.
 
Rewaloryzacja dziedzińca już wkrótce!
wtorek, 19 lutego 2008 13:16

Zastępca prezydenta Białegostoku Tadeusz Arłukowicz zaprezentował 18 lutego 2008 r. założenia rewaloryzacji Dziedzińca Głównego Pałacu Branickich. Rewaloryzacja dziedzińca wstępnego Pałacu Branickich w Białymstoku jest jednym z etapów projektu rewaloryzacji barokowego Ogrodu Branickich w Białymstoku.

Dziedziniec wstępny jest jedną z najważniejszych i najbardziej reprezentacyjnych części założenia pałacowo-ogrodowego Branickich w Białymstoku. Założony w drugiej połowie lat 30. XVIII w. stanowił istotną kompozycyjnie część kompleksu rezydencjonalnego i nie był przez hetmana Branickiego traktowany wyłącznie utylitarnie, ale również – od drugiej połowy lat 50. XVIII w. - jako część założenia ogrodowego. Dlatego postanowiono przywrócić mu układ przestrzenny z czasów największej świetności białostockiej rezydencji Branickich, tj. z początku II połowy XVIII w. Pozostaje to w zgodzie z wcześniej przyjętymi rozwiązaniami dla Ogrodu Branickich, które zakładają jako priorytet prowadzonych prac przywrócenie barokowego charakteru całości rezydencji. Kierunek działań rewaloryzacyjnych na terenie białostockiego dziedzińca wstępnego jest także zgodny z aktualną europejską praktyką konserwatorską w ogrodach zabytkowych (np. Ogród Wersalski, królewski ogród w Hampton Court pod Londynem).

Po 10 latach prowadzonych badań, Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków w Warszawie na początku 2007 r. nieodpłatnie przekazał Miastu Białystok koncepcję rewaloryzacji Ogrodu Branickich w Białymstoku[1], która z kolei była podstawą sporządzenia, jeszcze w tym samym roku, dokumentacji technicznej inwestycji przez TT&B Studio Architektury Tomasz Rogala.  Szczegółowe rozwiązania projektowe sporządzono na bazie 2 materiałów archiwalnych: rycinie Pierre’a Ricaud de Tirregaille’a z połowy XVIII w. ukazującej Widok ogólny Pałacu Branickich w Białymstoku od strony dziedzińców[2] oraz Planie Białegostoku z ok. 1757 r. autorstwa Jana Chrystiana Kamsetzera (1771(4?)r.)[3]. Ponadto projektant wykorzystał także wyniki przeprowadzonych w latach 2005-2006 - na terenie dziedzińca i w obrębie studni - badań archeologicznych, badań architektonicznych obiektów i stratygraficznych ich tynków oraz sporządzonej inwentaryzacji konserwatorskiej obu pawilonów.

Projekt zakłada odtworzenie[4] na terenie dziedzińca wstępnego: dwóch fontann we wgłębnikach, dwóch alei obsadzonych szpalerem drzew i układu drogowego oraz dawnego wyglądu dwóch pawilonów studni (podobnie jak Brama Wielka - niezniszczonych podczas działań wojennych) oraz zaadaptowanie pomieszczeń studni i Bramy Wielkiej do nowych funkcji. Zakres prac prowadzonych na terenie dziedzińca obejmować będzie budowę: instalacji elektrycznej, wodociągowej, kanalizacji sanitarnej i deszczowej, przepompowni z infrastrukturą technologiczną, systemu nawadniania, oraz wymianę nawierzchni i nasadzenia zieleni (58 drzew – lip holenderskich i 3 870 m2 powierzchni trawników).

Wartość zadania wynosi, według kosztorysu inwestorskiego, 6 mln zł (brutto). Rewaloryzacja dziedzińca wstępnego Pałacu Branickich planowana jest do przeprowadzenia w latach 2008-2010 (2008 – restauracja dwóch pawilonów studni w 200. rocznicę śmierci ich fundatorki, 2009 - wszystkie prace ziemne, instalacje, budowa przepompowni i dwóch fontann, 2010 – budowa i wymiana nawierzchni dróg,  budowa systemu nawadniania i nasadzenia zieleni). Na każdym etapie planowane jest ubieganie się o dofinansowanie ze środków zewnętrznych, odpowiednio z uwagi na zakres prac: Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego; Regionalny Program Operacyjny Województwa Podlaskiego (wespół z salonem ogrodowym z uwagi na podobny zakres rzeczowo-materiałowy); Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska).


[1] D. Sikora, Koncepcja rewaloryzacji Ogrodu Branickich w Białymstoku, KOBIDZ 2007
[2] przechowywanej w zbiorach Bibliotheque Nationale de France, odnalezionej w 1994 r. przez Przemysława Watrobę
[3] przechowywanym w zbiorach Centralnego Archiwum Wojskowo-Historycznego w Moskwie, odnalezionym przez Regionalny Ośrodek Studiów i Ochrony Środowiska Kulturowego w Białymstoku (ob. ROBiDZ)
[4] Na podstawie zachowanych archiwaliów: ryciny, planu, korespondencji Branickiego z oficjalistami z 1758 r. oraz wyników przeprowadzonych w latach 2005-2006 wykopalisk i badań.

 

 
Ogród Branickich „Wczoraj, Dziś i Jutro”
wtorek, 31 lipca 2007 10:30

Tablice, informujące o dawnej świetności, burzliwych dziejach i planach renowacji Ogrodu Branickich stanęły w rejonie wszystkich wejść do ogrodu. W sumie w ogrodzie znalazło się osiem tablic informacyjnych.

Można je znaleźć przy Bramie Wielkiej /Tablica o ogólnej koncepcji rewitalizacji oraz Koncepcja rewitalizacji dziedzińca wstępnego/ , przy bramach od strony ul. Legionowej /Tablica o ogólnej koncepcji rewitalizacji oraz Koncepcja rewitalizacji ogrodu dolnego/ i Akademickiej /Tablica o ogólnej koncepcji rewitalizacji oraz Koncepcja rewitalizacji salonu ogrodowego/, a także przy wjeździe gospodarczym do ogrodu od strony ul. Akademickiej /Koncepcja rewitalizacji ogrodu chińskiego/. Jedna z tablic została ustawiona także przy pawilonie włoskim i przedstawia ona koncepcję rewitalizacji boskietów.

 

 
<< pierwsza < poprzednia 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 następna > ostatnia >>

Strona 8 z 10